À propos podatku dochodowego PIT

W tym świecie o niczym nie można powiedzieć, że jest pewne z wyjątkiem śmierci i podatków — Benjamin Franklin. Jednak nasze roczne rozliczenie PIT nie jest historycznie czymś tak oczywistym, jak mogłoby się wydawać.

Podatek dochodowy od osób fizycznych ma za sobą nieco ponad 200 lat historii. Pionierem była Wielka Brytania, gdzie w roku 1798 wprowadzono tę formę opodatkowania po raz pierwszy, przy czym dotyczyło ono tylko najbogatszych. Aż do roku 1874 trwały w brytyjskim parlamencie nieustanne batalie wokół podatku PIT. Z jednej było to najwygodniejsze narzędzie dla państwa w chwilach zwiększonego zapotrzebowania na fundusze np. w czasie wojny, z drugiej rodziło gwałtowny opór choćby z powodu konieczności ujawniania urzędnikom prywatnej sytuacji finansowej. W rezultacie wielokrotnie wprowadzano ten podatek, a następnie go znoszono, zmieniano jego wysokość oraz zakres podlegających mu podmiotów w zależności od bieżącej sytuacji geopolitycznej, zrównoważenia budżetu oraz wewnętrznych zmagań politycznych.

Po drugiej stronie oceanu w USA PITy roczne zbliżone do tego, jak je dziś rozumiemy pojawiły się po raz pierwszy w roku 1861 w konsekwencji… wojny domowej. Tam również zwiększone wydatki publiczne zmusiły państwo do opodatkowania dochodów obywateli. Podobnie jak w Wielkiej Brytanii podatek ten dotyczył początkowo jedynie bogatszej części społeczeństwa. Także w USA historia PIT była burzliwa. Podatek był znoszony, a następnie ponownie wprowadzany w ciągu kilkudziesięciu lat. Między innymi w 1894 roku nowa ustawa będąca próbą opodatkowania dochodów powyżej 4000 USD została uznana za niekonstytucyjną przez Sąd Najwyższy. Oczywiście również w Ameryce podatek dochodowy podlegał nieustannym fluktuacjom co do swojego społecznego adresata i wysokości rocznego obciążenia. Wciąż takim fluktuacjom podlega.

Na ogół PITy okazywały się wybornym źródłem finansowania zwiększonych wydatków państwowych w okresach prowadzenia wojen. Przez długi czas były jednak ograniczone do zaledwie kilku procent dochodu najbardziej majętnych klas społecznych. W tym sensie nie ma nic szczególnie „naturalnego” w obecnej i obowiązującej formie tego opodatkowania. W pewnym uproszczeniu PIT utrwalał się w systemach podatkowych państw, gdy po jego podwyższeniu na czas wojennego wysiłku nie obniżano go znacznie po zakończeniu wojen. Jako łatwo dostępne źródło finansowania państwa podatek dochodowy przyczyniał się jednak do zwiększania wydatków publicznych oraz rozwoju aparatu państwowego.

PITy roczne przez Internet — czas na spełnienie cyklicznego obowiązku podatkowego

Już niebawem staniemy wobec konieczności zapoznania się z najnowszą wersją oprogramowania program PIT online i przystąpienia do pracy nad rocznym zeznaniem podatkowym. To znakomita okazja, by przypomnieć sobie podstawowe zagadnienia związane z podatkiem PIT.

Podatek dochodowy jest podatkiem osobistym — oznacza to, że dotyczy on każdej osoby fizycznej osiągającej dochód. Wyjątek stanowią małżonkowie, ale tylko wtedy, gdy wystąpią oni z wnioskiem o łączne opodatkowanie ich dochodów. W przypadku przystąpienia do łącznego opodatkowania nasze PITy online będą zawierały dane małżonka jako kolejnej pozycji na liście podatników.

Obowiązek podatkowy, na którym opiera się podatek dochodowy, ma dwie podstawowe formy: nieograniczony obowiązek podatkowy oraz ograniczony obowiązek podatkowy.

Nieograniczony obowiązek podatkowy ciąży na osobach fizycznych z miejscem zamieszkania w granicach Rzeczypospolitej Polskiej. Wynika z niego, że osoby takie podlegają obowiązkowi podatkowemu od wszystkich przychodów niezależnie od miejsca położenia źródeł przychodów. W tym kontekście, za osobę zamieszkującą na terytorium RP uważa się osobę fizyczną, której centrum interesów osobistych bądź gospodarczych znajduje się w kraju, i która spędza w nim ponad 183 dni w roku podatkowym.

Ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu podlegają osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wynika z niego, że osoby te podlegają obowiązkowi podatku dochodowego jedynie od przychodów osiągniętych w granicach RP. Ograniczony obowiązek podatkowy obowiązuje przy uwzględnieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. PITy roczne online tej grupy podatników powinny wyszczególnić  przychody osiągnięte w RP z:

  • aktywności podjętej osobiście niezależnie od miejsca wypłaty wynagrodzenia,
  • działalności gospodarczej,
  • nieruchomości (również ze sprzedaży nieruchomości)
  • pracy wykonanej w oparciu o stosunek pracy, służbowy, pracy nakładczej, a także o spółdzielczy stosunek pracy, niezależnie od miejsca wynagrodzenia.

W przypadku, gdy jedno z małżonków podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, a miejsce zamieszkania drugiego znajduje się w UE, EOG lub w Konfederacji Szwajcarskiej, rozliczenie łączne PIT online wciąż będzie możliwe. Podobnie jest, gdy każde z małżonków mieszka w tych krajach, ale pod warunkiem osiągnięcia w Polsce co najmniej 75% przychodu całkowitego uzyskanego w roku podatkowym i posiadania certyfikatu potwierdzającego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

PITy 2017 — odliczenia i ulgi podatkowe: ulga dla krwiodawców

PIT 2017 pod względem ulg podatkowych nie odbiega zasadniczo od poprzednich deklaracji podatkowych. Jedną z dostępnych dla wąskiej grupy podatników ulg jest ulga dla krwiodawców za oddaną krew.

Prawo podatkowe uwzględniając konieczność propagowania honorowego oddawania krwi, przewiduje ulgę podatkową dla podatników-krwiodawców. Jest to jedna z ulg odliczanych od dochodu. W tym szczególnym wypadku darowizna krwi odliczana jest pod postacią ekwiwalentu odpowiadającego określonej ilości przekazanej krwi. Ulga dla krwiodawców pozwala mężczyznom na odliczenie w PIT 2017 do 3601 zł, a kobietom do 3484 zł. Dodatkowym warunkiem jest konieczność zamknięcia pełnej kwoty tej ulgi w sześciu procentach całkowitego dochodu. Ulga na krew pozostaje w bezpośrednim związku z ilością oddanej w ciągu roku podatkowego krwi, a także osocza i innych składników krwi. Dla mężczyzny roczny limit wynosi 2,7 l, dla kobiety jest to 1,8 l krwi (osocza można oddać znacznie więcej, bo aż 25 l).

Z punktu widzenia prawa podatkowego krwiodawstwo jest szczególnym przypadkiem darowizny (dlatego ulga nie przysługuje osobom oddającym krew za opłatą). W tym kontekście oddawanie krwi zasadniczo nie różni się od innego rodzaju darowizn takich jak te na cele związane z pożytkiem publicznym czy też kultami religijnymi, a ich ograniczenia kwotowe rozpatruje się łącznie. Oznacza to, iż wspomniany wcześniej limit 6 procent całkowitego dochodu podatnika dotyczy sumy wszelkich dokonanych darowizn.

Wartość przeprowadzonej darowizny z krwi określana zostaje przez urząd skarbowy na podstawie następującego przelicznika: 1 litr krwi = 130 zł. Ponieważ jednak z perspektywy reguł prawa podatkowego nie ma rozróżnienia między krwią, osoczem oraz innymi jej składnikami PITy 2017 mogą dla przykładu potraktować litr osocza tak, jak gdyby była to krew. Negatywnym aspektem tak nieprecyzyjnej definicji krwi jest brak możliwości rozliczenia ulgi za rzadkie grupy krwi, których wartość rynkowa za litr przekracza 130 zł — można zastosować jedynie standardowy przelicznik. Warto przy tym pamiętać, że płatność otrzymana przez podatnika od jednostki krwiodawstwa eliminuje możliwość skorzystania z ulgi tylko w zakresie tej płatności a otrzymane bezpłatnie soki, czekolada itp. nie mają statusu płatności — są jedynie metodą regeneracji organizmu.

Korzystanie z ulgi na krew w rocznym PIT 2017 wymaga by wspomniana wyżej darowizna, przekazana została się na rzecz lub przynajmniej z udziałem publicznej służby zdrowia. Jedynym wymaganym dokumentem jest zaświadczenie jednostki krwiodawstwa o ilości oddanej bezpłatnie krwi (jej składników).

Urząd skarbowy online — odliczenie od dochodu składek ZUS

Jedną z form ulgi podatkowej w PIT jest odliczenie od kwoty dochodu składek społecznych ZUS — odbywa się to za pośrednictwem płatnika lub też poprzez samodzielną dedukcję w deklaracji podatkowej.

Składki na ZUS zasilają następujące rodzaje ubezpieczeń społecznych: rentowe, emerytalne, chorobowe, wypadkowe. Kwalifikują się one do odliczenia od dochodu. Ubezpieczenie zdrowotne, które również jest częścią pakietu ZUS, jest wyjątkowe o tyle, że kwota jego składek podlega odliczeniu od podatku, co oczywiście jest znacznie korzystniejsze dla podatnika. W przypadku pracownika składki na ubezpieczenie społeczne są odliczane przez pracodawcę z kwoty brutto jego wynagrodzenia i wyszczególnione następnie w deklaracji PIT 11. W przypadku przedsiębiorcy odliczenie dotyczy wszelkich składek, które opłacił za osoby z nim współpracujące oraz za siebie.

Składki ZUS pracownika podzielić można na 2 grupy: składki wpłacane przez płatnika w imieniu pracownika oraz składki całkowicie finansowane przez płatnika (pracodawcę). Ta ostatnia grupa składek nie wywiera efektu na wysokość brutto kwoty wynagrodzenia i stanowi wyłączny koszt pracodawcy — nie jest też ona uwzględniana w PIT 11.

„Urząd skarbowy przez Internet”, czyli nowoczesny program PIT pozwoli podatnikowi-pracownikowi na łatwe rozliczenie odliczenia ZUS, szczególnie iż istnieje możliwość skorzystania z PFR (Pre-Filled tax Return). PFR to zeznanie podatkowe wypełnione wstępnie, które faktycznie eliminuje konieczność pracy nad przygotowaniem PIT. Podatnikowi pozostaje jedynie sprawdzenie gotowej deklaracji i ewentualnie wprowadzenie danych dotyczących ulg i odliczeń, z których chciałby skorzystać. Warto jednak wciąż pamiętać, że odliczenie ZUS może dotyczyć jedynie składek potrąconych z wynagrodzenia pobranego przez płatnika we wskazanym roku podatkowym. Nie jest również możliwe odliczanie składek, których wymiar ustalono w oparciu o podstawę (dochód) zwolnioną z opodatkowania czy też taką, wobec której zaniechano poboru podatku. Czysto techniczną kwestią jest zakaz zaokrąglania wartości pobranych/zapłaconych składek ZUS do pełnych złotych w rozliczeniu. Podatnik powinien także mieć na uwadze fakt, że to on jest odpowiedzialny za poprawne wykazanie kwoty składek w jego rocznym zeznaniu dla fiskusa. Oznacza to w efekcie jego odpowiedzialność wobec organów podatkowych za ewentualne zaniżenie dochodu oraz kwoty podatku. Dlatego zawsze powinniśmy we własnym zakresie (i interesie) sprawdzić, czy składki pobierane przez płatnika są na odpowiednim poziomie, a także, czy zostały one w tych samych kwotach wykazane w PIT 11.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

CAPTCHA


* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

3 312 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>